Η ψυχολογία πίσω από το προφίλ μας στα Social Media

Η Domo – εταιρεία που συλλέγει, αναλύει, κοινοποιεί πληροφορίες, δεδομένα, στατιστικά και programmatics σχετικά με το ψηφιακό Marketing, λέει για το 2014 ότι «Σε ένα μόνο λεπτό, στέλνουμε 277.000 tweets, μοιραζόμαστε 2.460.000 κομμάτια περιεχομένου στο Facebook, δημοσιεύονται 216.000 νέες φωτογραφίες στο Instagram και να ανεβαίνουν 72 ώρες νέα Video στο YouTube». Έτσι, είναι ασφαλές να πούμε ότι μας αρέσει να μοιραζόμαστε πληροφορίες online.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι:

  • Περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού διαθέτει σήμερα σύνδεση στο Internet (Internet World Stats 2013)
  • Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποσπούν το 20% του χρόνου που δαπανάται online (Bufferapp Blog 2013)
  • 65% των χρηστών του Internet έχουν παρουσία σε κάποιον από τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook, το Twitter ή το LinkedIn (Internet World Stats 2013)
  • Ενώ οι άντρες αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό online χρηστών, οι γυναίκες είναι κατά 30% πιο δραστήριες στον χρόνο που δαπανάται, στις δημοσιεύσεις (posts), τα κλικ, τις αναδημοσιεύσεις (shares) και γενικά την εμπλοκή τους (Bufferapp Blog 2013)
  • 37% των χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ελέγχουν το δίκτυό τους το πρωί και το 42% πριν ακόμα σηκωθούν από το κρεβάτι (Internet World Stats 2013)

Από την άλλη πλευρά, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που είναι λιγότερο εξοικειωμένα με τον ψηφιακό κόσμο δεν μπορούν να καταλάβουν αυτήν την «εμμονή» – αυτό είναι που λένε, και αναρωτιούνται:

«Γιατί να θέλει να μοιραστεί κάποιος τη ζωή του με αγνώστους στο Διαδίκτυο»;
ή ….
«Ποιο είναι το κίνητρο για να μοιραστεί κανείς κάτι στο διαδίκτυο, ακόμη και με φίλους»;

Η επιστήμη της ψυχολογίας ενδιαφέρεται για την εξεύρεση απαντήσεων σε ερωτήματα όπως αυτά που θέτουν τα μεγαλύτερης ηλικίας άτομα σχετικά με την σύγχρονη ψηφιακή μας συμπεριφορά. Έτσι, αυτό το άρθρο αποσκοπεί να δώσει απλές απαντήσεις σε απλές ερωτήσεις σχετικά με το ψηφιακό status quo σήμερα.

Συμμετέχουμε, λοιπόν, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να ….

1. δείξουμε την ταυτότητά μας

Ίσως μια από τις ισχυρότερες κινητήριες δυνάμεις για να μοιραστούμε πράγματα βασίζεται στην ίδια μας τη φύση και πιο συγκεκριμένα στην επιθυμία μας να δείχνουμε μία πιο ελκυστική εκδοχή του εαυτού μας.
Σε μια μελέτη που έγινε για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τους New York Times, το 68% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι «μοιράζονται» προκειμένου να δώσουν στους ανθρώπους μια καλύτερη αίσθηση για το ποιοι είναι και τι τους αρέσει. Ο ψυχολόγος Carl Rogers δίνει μια πιθανή εξήγηση για αυτό, υποστηρίζοντας ότι οι προσωπικότητες μας αποτελούνται από έναν «Πραγματικό Εαυτό» (αυτός που πραγματικά είμαστε) και έναν άλλο – τον «Ιδανικό Εαυτό» (αυτός που θέλουμε να είμαστε). Σύμφωνα με τον Rogers, είμαστε συνεχώς σε μία διαδικασία να προβάλουμε συμπεριφορές και εικόνες που ομοιάζουν στον ιδανικό εαυτό μας. Υπό αυτή τη βάση, το περιεχόμενο που μοιραζόμαστε θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια αντανάκλαση του προσώπου που θέλουμε ο κόσμος να δει.

2. δημιουργία σχέσεων

Όπως είπε ο Αριστοτέλης «Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ζώο» και γι ‘αυτό φυσικά τείνουμε να σχηματίζουμε και να διατηρούμε κοινωνικές σχέσεις. Επιπλέον, πρέπει κανείς να σκεφτεί και την εσωτερική επιθυμία να διατηρούμε και να εμπλουτίζουμε τις σχέσεις αυτές. Εξάλλου, δεδομένης και της πολυάσχολης ζωής μας, των γρήγορων ρυθμών της καθημερινότητας και του περιορισμένου χρόνου που έχουμε για κοινωνικοποίηση, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρέχουν έναν εύκολο αλλά και βολικό τρόπο για να μένουμε σε επαφή με τους φίλους μας.
Παρ’ όλα αυτά, μία online κοινοποίηση πληροφοριών δεν αφορά μόνο πληροφορίες για τον εαυτό μας. Συχνά βρίσκουμε πληροφορίες που μπορεί να ενδιαφέρουν κάποιον που ξέρουμε και τις μοιραζόμαστε μαζί του. Μια αγγελία εργασίας, μια συνταγή, ένα πολιτικό άρθρο, κάτι ψυχαγωγικό κλπ είναι συνήθως αυτά που πιο συχνά μοιραζόμαστε με φίλους.

3. έχουμε όφελος

Όσο ρηχό κι αν ακούγεται, μερικές φορές απλά μοιραζόμαστε μία πληροφορία επειδή έχουμε να κερδίσουμε κάτι από αυτό. Για παράδειγμα, μπορεί να κάνουμε «Like» ή «Share» σε μια σελίδα μόνο και μόνο για να κερδίσουμε μία έκπτωση ή να λάβουμε μέρος σε έναν διαγωνισμό. Μια μελέτη μάλιστα δείχνει ότι το 67% των χρηστών που έκαναν «Like» στη σελίδα ενός brand σελίδα στο Facebook είχαν μόνο σκοπό να καταστούν επιλέξιμοι για προσφορές, δώρα και εκπτωτικά κουπόνια.

4. αισθανόμαστε ότι ανήκουμε

Οι συνομήλικοι (peers) και οι ομάδες ενδιαφέροντος τείνουν να ασκούν όλο και περισσότερη εξουσία πάνω μας, διότι μας χαρίζουν την κοινωνική επιβεβαίωση και μας προσφέρουν το αίσθημα του «ανήκειν».
Ερευνητές διαπίστωσαν ότι το κίνητρο που έχουμε και μοιραζόμαστε κάποια πληροφορία online είναι να νιώσουμε αποδοχή και πολύ περισσότερο να έχουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Queensland ανέφερε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση και το αίσθημα «ευεξίας» των συμμετεχόντων, μόνο και μόνο επειδή δεν λάμβαναν καμία απολύτως απάντηση ή σχόλια για πράξεις που οι ίδιο έκαναν online. Κάθε σχόλιό τους έμενε αναπάντητο και κάθε κοινή θέση στερείται «συμπαθεί».

5. είμαστε υπέρμαχοι του «πλούσιου» περιεχομένου

Όλοι μας εκτιμούμε το «πλούσιο περιεχόμενο» και μερικές φορές θέλουμε να το μοιραστούμε καθώς πιστεύουμε – ή νομίζουμε – ότι θα φέρει αξία για τους άλλους. Στην πραγματικότητα, σε μια μελέτη των New York Times, το 94% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ενδιαφέρονται πραγματικά εάν οι πληροφορίες που μοιράζονται θεωρούνται σημαντικές για τους άλλους.
Αυτή η “πληροφορία” μπορεί να είναι ένα βίντεο, μια ανακοίνωση, ένα άρθρο, ένα εμπνευσμένο απόσπασμα (inspirational quote), μια συνταγή ή οτιδήποτε άλλο. Στόχος μπορεί να είναι η ενημέρωση, η ψυχαγωγία, η έμπνευση, να κάνει κάποιον να σκεφτεί κλπ.

6. εκφράσουμε συναισθήματά

Τελευταίος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικός λόγος είναι η σκέψη ότι «Το να μοιράζεσαι σημαίνει να νοιάζεσαι». Νοιαζόμαστε για τους άλλους και θέλουμε και οι άλλοι να νοιάζονται για εμάς. Σχεδόν το 25% των χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης παραδέχονται ότι μοιράζονται σχεδόν «τα πάντα» στο διαδίκτυο και ένα σημαντικό ποσοστό – το 80% από αυτούς – ανακοινώνει τις δικές του εμπειρίες αμέσως όταν συμβαίνουν.
Κάθε δημογραφική ομάδα, από τα άτομα κάτω των 35 ετών έως σε άτομα ηλικίας άνω των 50, κοινοποιεί και κάτι. Άλλοι μοιράζονται για να γίνει κατανοητό τι είναι αυτό που τους νοιάζει, άλλοι μοιράζονται για να νοιώσουν ότι συμμετέχουν με τον τρόπο τους στον κόσμο και άλλοι επειδή αυτός είναι ένας τρόπος για να υποστηρίξουν τα θέματα και τα ζητήματα που τους αφορούν. Τόσο απλά …

Βλέπουμε λοιπόν ότι οι άνθρωποι έχουν πολλούς λόγους για να μοιράζονται πράγματα στον όμορφο ψηφιακό μας κόσμο. Η κατανόηση του πώς και γιατί οι άνθρωποι το κάνουν αυτό καθημερινά θα κάνει τη δουλειά σας πολύ πιο εύκολη. Το ελκυστικό περιεχόμενο, τα έξυπνα κίνητρα που παρέχετε, ένα καλό σχέδιο δράσης (action plan) και η άριστη εφαρμογή (implementation) σίγουρα θα σας κάνουν πιο αποτελεσματικό, θα σας δώσουν ευρύτητα και φυσικά ένα πιο ζωντανό ακροατήριο.